AI Radar week 25 — Wanneer AI ophoudt met antwoorden en begint met uitvoeren

Week 25 · 13 juni 2026

Deze week draait alles om één verschuiving: AI gaat van assistent naar uitvoerder. Niet langer "wat denk jij erover?" maar "doe het maar." De vraag die elke KMO-zaakvoerder zich nu moet stellen: bent u klaar voor een AI die niet wacht op uw goedkeuring bij elke stap — en weet u wanneer die grens ligt?

⚡️ OpenAI schrapt de chatbot

Bron: The AI Report — "OpenAI kills the chatbot"

Chatinterfaces zijn commodities geworden. OpenAI positioneert zich nu expliciet weg van "vraag en antwoord" richting agentische, taakgedreven AI die over meerdere stappen zelfstandig werk uitvoert. De interface verdwijnt als eindpunt — de app wordt de start- én landingsplek van het volgende werkproces. Dat maakt de overstap interessant voor bedrijven die niet investeren in "betere antwoorden", maar in kortere doorlooptijden, minder operationele overhead en workflows die herhaalbaar en auditbaar zijn binnen teams. Tegelijk verschuift de evaluatievraag: niet meer "hoe goed antwoordt het model?", maar "hoe betrouwbaar verloopt de uitvoering — en wat als het fout gaat?"

✍️ Mijn inzichten: Ik dacht dat "de chatbot" nog wel even mee zou gaan. Zoals mijn faxmachine en mijn geloof dat vergaderingen ooit korter worden. Alle gekheid op een stokje: dit is geen feature-update, dit is een herpositionering van waar AI in uw bedrijf thuishoort. Niet meer als slim zoekvenster, maar als uitvoerende laag in uw kernprocessen. Voor een Belgische KMO betekent dit concreet: vendors evalueren op agentic execution-architectuur — hoe plant het systeem, wat logt het, wanneer vraagt het bevestiging? En dat is een andere vraag dan "heeft het een mooie interface."

De vraag voor deze week: Welk proces in uw bedrijf heeft vandaag de meeste frictie tussen "beslissing nemen" en "actie uitvoeren" — en zou u dat aan een agent durven delegeren?

🧠 Minder AI op het werk is soms meer

Bron: The AI Report Podcast — "The case for less AI at work"

Aaron Mitchell Finegold stelt een paradox centraal: de grootste AI-failure mode is niet te weinig AI, maar AI op de verkeerde plek. Veel organisaties implementeren agents als vervanging voor individuele taken, terwijl agents in de praktijk afhankelijk zijn van de juiste workflow-context: duidelijke doelen, vertrouwen, en de mogelijkheid om te redeneren binnen echte bedrijfsrestricties. Finegold introduceert het concept van een "agentic content supply chain" — een interne keten van kennis en data die bepaalt hoe agents taken uitvoeren. Die keten bestaat niet automatisch; u moet hem ontwerpen, voeden en koppelen aan werkprocessen. De conclusie is niet anti-AI, maar anti-misfit: agentic adoptie is geen installatieprobleem, maar een organisatie-ontwerpprobleem.

✍️ Mijn inzichten: Goed nieuws voor wie al geïnvesteerd heeft in een AI-tool die niemand gebruikt: u bent niet alleen. De reden is zelden "de technologie werkte niet" — het is "we hebben de technologie ergens neergeplant zonder na te denken over de werkstroom eromheen." Maar de boodschap is bloedserieus: voordat u de volgende agent koopt, maak een "agent fit map". Per taak: moet het systeem doelbeslissingen nemen? Wat blijft menselijk oordeel? Wat is succes — snelheid, of kwaliteit van uitzonderingsafhandeling? Voor een Belgische KMO die nu verkent wat werkt, is dit het meest onderschatte kader van de week.

De vraag voor deze week: Heeft u al één AI-implementatie die écht werkt — en weet u waarom die werkt terwijl de andere dat niet doet?

⚖️ Anthropic zet de klok: AI verbetert zichzelf, stap voor stap

Bron: AI For Leaders — "Anthropic Says Maybe We Should Pause AI"

Anthropic publiceert een rapport over recursieve zelfverbetering (RSI): het scenario waarin een AI-systeem autonoom opvolgers kan ontwerpen, waardoor verbetering zichzelf versnelt. Anthropic stelt tegelijk twee dingen: RSI is nog niet bereikt, maar de richting is zichtbaar. Meer dan 80% van de gemerge code bij Anthropic in mei 2026 is door Claude geschreven — tegenover "low single digits" in februari 2025. De tijdshorizon van taken die AI betrouwbaar kan uitvoeren verdubbelt naar eigen zeggen elke vier maanden. De grens tussen huidige capaciteit en een volledig RSI-systeem is, aldus Anthropic, niet meer executie — maar oordeel: het kiezen van doelen, het prioriteren van experimenten en het tijdig stoppen van een verkeerde richting. Als beleidsrespons stelt Anthropic "coördinatie" voor: een gedeeld mechanisme waarmee frontier-training tijdelijk kan worden vertraagd als alignment en instituties niet bijblijven.

✍️ Mijn inzichten: Een AI-lab dat publiek vraagt om strenger gereguleerd te worden is ongeveer even verrassend als een slager die vegetarische maaltijden aanbeveelt. Maar de boodschap is bloedserieus: als 80% van uw engineeringcapaciteit AI-gegenereerd is, dan is de vraag niet meer "gebruiken we AI?" maar "wie bewaakt de bewaker?" Voor een KMO is de RSI-discussie ver van het bed — maar de onderliggende governance-vraag niet: welke AI-beslissingen in uw bedrijf mogen autonoom zijn, en welke vereisen altijd een menselijke handtekening?

De vraag voor deze week: Als morgen 30% van uw intern geproduceerde content of code AI-gegenereerd is — heeft u dan een proces om dat te valideren, of vertrouwt u op gevoel?

🚀 Fable 5 en Mythos 5: frontier-AI voor iedereen (voorlopig)

Bron: The AI Report & The Rundown — "Anthropic releases Fable 5 and Mythos 5"

Anthropic lanceert Fable 5 als brede publieke tier en Mythos 5 als cybersecurity-gerichte variant met beperkte toegang via Project Glasswing. Fable 5 is state-of-the-art op software engineering, knowledge work en wetenschappelijk redeneren — en de prestatiekloof met eerdere modellen vergroot juist bij langere, complexere taken. Een concreet voorbeeld: Stripe rondde een codebase-migratie van 50 miljoen regels Ruby in één dag af met Fable 5. De prijs is $10 per miljoen input tokens en $50 per miljoen output tokens — minder dan de helft van eerdere Mythos-generaties. Cruciaal voor gebruikers: Fable 5 is beschikbaar in alle Claude subscription tiers tot 22 juni. Daarna schakelt het over naar aparte usage credits. Voor gevoelige domeinen (cybersecurity, biologie, chemie) routeert Fable intern door naar Opus 4.8 in plaats van directe verwerking.

✍️ Mijn inzichten: Gratis frontier-AI tot 22 juni. Dat is ongeveer de AI-equivalent van een gratis proefperiode bij een sportschool in januari — iedereen heeft goede voornemens, maar de echte vraag is wat u doet op 23 juni. Alle gekheid op een stokje: de cutover op 22 juni is een businesskritieke datum voor iedereen die nu actief met Claude werkt. Bereken uw typische tokengebruik per workflowtype. Bepaal of de interne routing naar Opus 4.8 voor gevoelige domeinen een kost- of performancebottleneck wordt. En pas uw governance aan: als agents nu daglange taken aankunnen, kan uw review-proces niet meer op "per prompt" niveau werken.

Maar eerlijk gezegd: voorlopig is het voor ons als niet-Amerikaanse gebruikers sowieso even afwachten. Na een brief van de Amerikaanse overheid aan Anthropic met veiligheidsbezwaren is de toegang tot Fable 5 en Mythos 5 tijdelijk offline gehaald voor niet-VS-gebruikers. Wat dat precies betekent voor de timing en de Europese uitrol is nog onduidelijk. Ik houd het voor u in de gaten — maar het illustreert meteen hoe geopolitiek en AI-regulering nu al bepalen wat u als Belgische ondernemer wel of niet kunt gebruiken.

De vraag voor deze week: Weet u hoeveel tokens uw huidige AI-workflows per maand verbruiken — en heeft u dat al doorgerekend naar de nieuwe pricing na 22 juni?

⚖️ Anthropic schrijft Washington een reguleringsspeelboek

Bron: The Rundown — "Anthropic writes Washington an AI regulation playbook"

Anthropic CEO Dario Amodei publiceert een beleidsessay waarin hij Washington oproept om sneller regulering te ontwikkelen. Frontier-modellen zijn naar zijn oordeel "tools of global and national strategic consequence" geworden — geen laboratoriumproducten meer. Concrete voorstellen: onafhankelijke screening van modellen over vier risicogebieden, een "grounding"-mechanisme waarmee regulatoren frontier-training kunnen vertragen, versnelde goedkeuring voor AI-ontworpen geneesmiddelen, een ban op autonome wapens, en sterkere exportcontroles op geavanceerde chips. Amodei koppelt dit aan een jobs framework: mogelijke ongekende werkloosheidsscenario's vereisen compensatiemechanismen. Het essay volgt op een week waarin Anthropic zelf RSI-risico's publiekte en een krachtige modelrelease uitrolde — wat de urgentie van het betoog kracht bijzet.

✍️ Mijn inzichten: Een AI-lab dat roept "reguleer ons alstublieft" heeft ofwel een zuiver geweten ofwel een slimme concurrentiestrategie. Waarschijnlijk allebei. Maar de boodschap die voor u als ondernemer telt, is een andere: de regulerende druk die Amodei beschrijft, komt eraan — of Washington nu snel handelt of niet. De EU AI Act is al wet. Als uw AI-vendor morgen in een risicocategorie valt die nieuwe compliancevereisten triggert, weet u dan wat dat voor uw workflows betekent? Vertaald naar Belgische KMO-context: zorg dat u nu al weet welke AI-toepassingen in uw bedrijf risicoklassen hebben onder de EU AI Act, en welke vendors u daarvoor afhankelijk van zijn.

De vraag voor deze week: Kunt u vandaag al antwoord geven op de vraag "welke AI-systemen gebruiken wij, in welke risicocategorie vallen ze, en wie is intern verantwoordelijk?"

✏️ De rode draad van afgelopen week

Er is deze week één woord dat alles verbindt: uitvoering.

Niet meer "AI die adviseert" — maar AI die handelt, code schrijft, migraties uitvoert, workflows afrondt zonder tussenstop bij de mens. OpenAI schrapt de chatinterface als eindpunt. Anthropic lanceert modellen die daglange taken aankunnen. AWS versnelt de infrastructuur zodat agents sneller kunnen ageren in productie. En tegelijk klinkt er een tegengeluid: minder AI is soms meer, als het verkeerd geplaatst is.

Wat dit voor u als KMO-zaakvoerder betekent, is niet "koop sneller meer AI." Het is: begrijp waar de grens ligt tussen wat u delegeert en wat u behoudt. Judgment, doelbepaling, kwaliteitsbeoordeling — dat zijn geen taken die u morgen aan een agent geeft. Maar de stap van "analyseer dit voor mij" naar "doe dit voor mij" is kleiner dan ooit. En de kosten om die grens verkeerd te trekken — operationeel, juridisch, reputationeel — worden navenant groter.

Anthropic vraagt Washington om een "grounding"-mechanisme voor frontier-AI. Maar uw eigen grounding-mechanisme moet u zelf bouwen: welke beslissingen mogen autonoom, welke vereisen uw handtekening, en hoe logt u wat er tussendoor is gebeurd?

De uitdaging voor deze week: kies één bestaand proces in uw bedrijf en teken uit waar vandaag een mens beslist én uitvoert. Bepaal vervolgens wat u zou moeten weten — over kwaliteit, risico en context — om dat veilig aan een agent te delegeren. Dat is niet een AI-oefening. Dat is een organisatieoefening.

— AI Radar by Xavier Coninckx

📬 Ontvang AI Radar wekelijks in uw inbox via velynt.ai
🔗 Meer over AI-implementatie voor uw KMO: velynt.ai